طراحی و اجرای عملیات نصر در 15 دی ماه سال 1359، بنا به آنچه در آثار منتشر شده از سوی ارتش نوشته شده است، با هدف آزادسازی خرمشهر انجام شد. با توجه به نام این عملیات (نصر) و هدف آن، مشخص نیست چرا این عملیات به نام هویزه مشهور شده است؟

   در این عملیات علاوه بر نیروهای ارتش، شماری از نیروهای ستاد جنگ های نامنظم به فرماندهی شهید چمران، همچنین سه گردان از نیروهای سپاه شرکت داشتند. شهید علم الهدی فرمانده یکی از گردان های سه گانه سپاه بود که در این عملیات، به شهادت رسید و هم اکنون نیز مزار این شهید بزرگوار و برخی دیگر از همرزمانش در هویزه است.

   عملیات نصر با وجود موفقیت اولیه، بر اثر پاتک ارتش عراق، با شکست روبرو شد، در غیر این صورت به عنوان یک نقطه عطف تاریخی در جنگ، روند سیاسی- نظامی جنگ را به سود ایران تغییر می داد. صرف نظر از اهمیت عملیات به لحاظ اهداف و شرایط سیاسی- نظامی، این پرسش وجود دارد که؛ چرا شکست عملیات نصر، تا این اندازه مورد توجه قرار گرفت و تا سالها مورد مناقشه و بحث و بررسی بود؟ به نظر می رسد چند ملاحظه در این زمینه تأثیر داشته که در ادامه مورد بررسی قرار خواهد گرفت:

1) شکست نظامی؛

  با وجود آنکه همیشه عملیاتهای نظامی با هدف کسب پیروزی طراحی و انجام می شود و شکست همواره پر هزینه و نا امید کننده است، لذا این پرسش وجود دارد که؛ آیا شکست در عملیات نصر موجب چنین واکنشی شد؟ اگر مسئله این بود، چرا شکست در سایر عملیات ها از جمله والفجر مقدماتی و یک و یا عملیات کربلای چهار، موجب این گونه واکنش ها نشد؟

2) تداوم بن بست سیاسی در جنگ؛

   پیش از این برخی عملیاتها، از جمله عملیات 23 مهر در محور غرب کرخه و یا عملیات شکستن محاصره آبادان در سوم آبان سال 1359، شکست خورد، اما هیچ کدام اینگونه واکنش‌زا نبود. بنابراین اگر تداوم شرایط حاصل از اشغال نظامی، عامل چنین واکنشی بود، باید پیش از این صورت می گرفت، در حالیکه چنین نشد.

3) شهادت برخی رزمندگان سپاه از جمله شهید علم الهدی؛

   جنگ با حادثه تخریب و شهادت همراه است، چنانکه شهدا خود این راه را برگزیده بودند. ضمن اینکه در برخی عملیات های دیگر، فرماندهان بزرگی چون همت و باکری به شهادت رسیدند. اگر شهادت فرماندهان برجسته موجب واکنش نسبت به یک عملیات می شود، چرا این حساسیت و واکنش، نسبت به سایر عملیات هایی که با شهادت فرماندهان بزرگ همراه بود، انجام نشد؟

4) مناقشات سیاسی در کشور؛

   انتخاب بنی صدر بعنوان رئیس جمهور در بهمن سال 1358 و روند تحولات سیاسی، نظامی و امنیتی کشور، مناقشات سیاسی را به نحو قابل توجه ای گسترش داد. چنانکه وقوع جنگ و تحولات آن نیز، تحت تأثیر این مناقشات قرار گرفت. اگر تنها این ملاحظه موجب چنین واکنشی به عملیات نصر شده بود، چرا در سایر عملیاتهایی که با همین مشخصه بود، اینگونه نشد؟

   با نظر به عوامل چهارگانه، بررسی هریک نشان می دهد که این عوامل به تنهایی موجب چنین واکنشی به شکست در عملیات نصر نبوده است، شاید بتوان گفت؛ تجمیع عوامل چهارگانه و برخی ملاحظات دیگر، موجب پیدایش چنین وضعیتی شد. در عین حال بنظر می رسد مناقشه سیاسی درباره نتیجه عملیات نصر، بیش از آنکه تحت تأثیر نتایج نظامی آن باشد، متأثر از ملاحظات سیاسی و قطب بندی سیاسی- اجتماعی موجود در جامعه ایران بود. به این معنا که واقعه جنگ با وجود مخاطرات آن در زمان حمله و اشغال، تحت تأثیر مناقشات سیاسی قرار گرفته بود. به همین دلیل اغراض سیاسی در انجام عملیات و واکنش نسبت به نتایج آن، بر سایر ملاحظات نظامی و راهبردی غلبه داشت.

   با فرض صحت ارزیابی یاد شده، باید علاوه بر توجه به اهمیت و تأثیر مناقشات سیاسی بر اهداف و نتایج نظامی عملیات، عملیات نصر را از حیث نظامی مورد ارزیابی مجدد قرار داد. بدون شک توانایی ارتش برای طراحی عملیات نصر، تنها چهار ماه پس از حمله عراق، همچنین پس از  انجام دو عملیات 23 مهر و سوم آبان در همان سال، قابل توجه بوده و مشخص نیست چرا این موضوع تا کنون نادیده گرفته شده است؟