http://file.mihanblog.com//public/user_data/user_files/545/1633067/safavi.jpg

اشاره:

همزمان با سالروز پیروزی در عملیات بیت‌المقدس، سرلشکر دکتر سید یحیی صفوی، در جمع دانشجویان دافوس در دومین دوره انتقال فرهنگ و تجربیات فرماندهی دفاع مقدس به تشریح این عملیات پرداخته و به سؤالات دانشجویان پاسخ گفت. در این جلسه پرسش یکی از دانشجویان در باره «جنگ آینده» موجب پاسخی از سوی سردار صفوی شد که بسیار اهمیت دارد و در این یادداشت نقد و بررسی خواهد شد.

*********************

سردار صفوی در پاسخ به این پرسش که: «از تجربیات دفاع مقدس برای مبارزه با جنگ‌های منظم آینده و همچنین جنگ‌های نیابتی چگونه می‌توان استفاده کرد؟» به دو موضوع به شرح زیر اشاره کرد:

1- سرلشکر صفوی در پاسخ به این پرسش با اشاره به جنگ آینده و احتمال اشغال کشور می گوید: «فرض را اگر بر این بگیریم که چنانچه جنگ منظمی بخواهد علیه کشورمان شکل بگیرد، جنگ‌های آینده علیه ایران جنگ‌های هواپایه و دریاپایه خواهد بود. اینکه دشمن بخواهد سرزمینی از ما تصرف کند و وارد جنگ زمینی با ما شود چندان قابل تصور نیست و به نظر من جنگ زمینی با توجه به شرایط جنگ‌ها چندان علیه کشورمان قابل فرض نیست. مثلاً آمریکایی‌ها پس از شکست در افغانستان و عراق و با اعتراف به اشتباه بودن اقدام خود در این دو کشور، استراتژی خود را بر ائتلاف گذاشته‌اند و زمین‌پایه نیز کمتر عمل می‌کنند.

2- سردار صفوی با اشاره به «استفاده از نجنگ نیابتی» بر علیه ایران می گوید: در مورد جنگ‌های نیابتی باید همۀ فرضیات را بررسی کنیم تا شرایط مواجهه با آنها را بدانیم. در حالت کلی، ما نخست باید به «توسعه و گسترش عدالت اجتماعی» و «کاهش فقر و جهل» بخصوص در مناطق مرزی بپردازیم. ما باید بتوانیم در مناطق مرزی خود به خصوص در سیستان و بلوچستان و خوزستان فقر و جهل را کاهش داده و به توسعه این مناطق کمک کنیم. ما باید در مورد «قومیت‌ها و مذاهب کار فرهنگی» کنیم و رضایت مردممان را به دست بیاوریم. ما باید نیروهای مردمی را در این مناطق ساماندهی کنیم و روی غیر ملی کردها، بلوچ‌ها، عرب‌ها و ... به عنوان اقوامی که از اقوام اصیل و اولیه آریایی ایران هستند کار کنیم و به فرهنگ آنها توجه کنیم. ما باید به سران قبایل توجه کنیم و برخوردهایمان باید طوری باشد که رضایت را ایجاد کنیم.

3- ایشان با اشاره به تجربه تلاشهای شهید شوشتری در ایجاد ثبات امنیتی می گوید: سردار شوشتری کارهای مهم و ارزشمندی در جهت گسترش عدالت اجتماعی در سیستان و بلوچستان انجام داد که پس از شهادت وی تاکنون نیز ادامه داد و تلاش ما نیز توسعه این مناطق و کسب رضایت مردم این مناطق است. بنده نیز به مقام معظم رهبری پیشنهاد داده‌ام که لشکرهایی که در خوزستان حضور داشته‌اند، هر کدام شروع به بازسازی و کمک به مردم روستاها و شهرهای محدوده عقبه لشکر خود در زمان جنگ بپردازند و مردم این مناطق را یاری کنند. در کل ما اگر قدرتمند باشیم و این قدرت ما ناشی از «رضایتمندی مردم از حاکمانمان» باشد، به سمت و سوی جنگ‌های نیابتی نخواهیم رفت.»

نتیجه گیری:

1- برآمدن قدرت منطقه ای ایران پس از شکست امریکا در عراق و افغانستان، با توجه به حضور موثر ایران در عراق و سوریه، ماهیت تهدیدات علیه ایران را تغییر داده است، چنانکه احتمال جنگ مجدد بر علیه ایران از جنگ متعارف و سنتی به جنگ نیابتی تغییر کرده است.

2- جنگ نیابتی هر چند در چارچوب منافع و اهداف قدرتهای منطقه ای و فرا منطقه ای طراحی و اجرا می شود، ولی در بستر زمینه های قومی- فرهنگی رشد و ظهور خواهد کرد و لذا راه حل آن تنها نظامی و امنیتی نیست.

3- هم اکنون جمهوری اسلامی ایران برای رویاروئی با جنگ نیابتی در منطقه و احتمال گسترش آن به مرزها و داخل کشور، به یک «نظریه امنیتی» نیاز دارد که، باید از سایر مولفه های قدرت ملی، از جمله؛ فرهنگی- اجتماعی و سیاسی - اقتصادی پشتیبانی شود.