با عرض سلام و ارادت و تشکر از تلاش های پژوهشگرانه شما در حوزه تاریخ دفاع مقدس، که همواره بهره گرفته ام. در ملاقات های مکرر با حضرتعالی، همواره منتقد نوشته های شما بودم و تأکیدی بر تحریف تاریخ دفاع مقدس داشتم. برداشت من هم از مطالعه کتاب های تاریخ جنگ، همین کار سیاسی مورخین سپاه بود که با مطالعه یادداشت جنابعالی با عنوان نقد و بررسی تاریخ نگاری جنگ مورخه 27 خرداد 94، به یقین خودم رسیدم. منتها برداشت من به دلایلی که در ذیل می آید، هدف سیاستگذاری تاریخ نگاران سپاه را بر مقابله با ارتش می دانم، تا مقابله با تحریفی که «تحریف کننده ای» وجود داشته باشد.

1امیر عبدالحسین مفید) به نظر من؛ نگرانی از سال 1360 به بعد (که سپاه پا به عرصه رزمی سازمان یافته و همپای ارتش در جنگ گذاشت)، رقابت با ارتش بود. بهمین دلیل هم اولین سوال متبادر به ذهن این است که؛ «اگر شرایط سیاسی کشور به گونه ای دیگر بود، تاریخ نگاری جنگ به گونه ای دیگر بود و یا هدف دیگری برای آن تعیین می‌شد»، آیا شرایط و فضای سیاسی کشور، در دوره فرماندهی کل قوای بنی صدر، با دوره بعد از حذف او، تغییری نداشت؟ و اگر شرایط یکسان نبوده که مسلماً هم نبوده، چرا سیاستگذاری و هدف گذاری تاریخ نویسی جنگ، تغییری نکرده است؟

2) اشاره ای دارید که؛ «رویکرد اولیه تاریخ نگاری جنگ در ارتش در زمان جنگ و پس از آن، با تمرکز بر نقش و عملکرد ارتش در جنگ و تأکید بر وضعیت ارتش پس از پیروزی انقلاب، با هدف تبیین ناتوانی در بازدارندگی عراق در حمله و اشغال زمین، بیشتر سیاسی بود.» آقای درودیان؛ این رویکرد واقعیتی انکارناپذیر بوده و هست که تمام مورخین و تحلیل گران جهانی و مسئولان مملکتی ایران بر آن اعتراف دارند. پس تحریف نیست، گناه هم نیست که چنین هدفی داشته اند. بلکه «انطباق با متن واقعه» است و نه تاریخ‌نگاری با «رویکرد و روش مورخین سازمانی.» شاید هدف مورخین ارتش در تبیین مورد اشاره شما، اشاره به معلول‌ها باشد تا علت‌ها و سوال اینجاست که چگونه مورخین آزاداندیش شما، این مهم را ندیده و نمی‌بینند؟

3) درک صحیح تری از هدف گذاری تاریخ نگاری جنگ در سپاه، توجه آنها به «ابزار نظامی بنی صدر» یعنی «ارتش» است که هدف قرار گرفته است. کما اینکه بعد از بنی صدر و تغییر اوضاع سیاسی هم، این هدف‌گذاری با شدت بیشتر انجام و همچنان هم تداوم دارد. مسلماً حضرتعالی توجه دارید که صورت مسئله؛ تاریخ نگاری نظامی جنگ 8 ساله است نه تاریخ نگاری سیاسی، اقتصادی و اجتماعی آن دوران. چون اینها خود ابزار دیگری غیر از ارتش دارند و داشته اند.

4) مسلماً مبنای متون تاریخ نگاری سپاه که روایت های راویان است، منطبق بر «انطباق متن با واقعه» است. پس آنچه که امروز آنرا تحریف می نامیم و می دانیم، می تواند اشکال در برداشت و تحلیل ناشیانه و مغرضانه و هدفمند، از این روایت ها باشد. این مبنای متون در تاریخ نگاری ارتش هم هست ولی کمتر و یا اگر دیده می شود، یک عکس العمل انفعالی است. تداوم استفاده ها از متون بعد از جنگ هم برگرفته از تاریخ شفاهی و متأثر از این تقابل است که از تحریف ها سرچشمه گرفته است. آنچه امروز دیده می شود، محققین و «رزمندگان مورخ» 8 سال دفاع مقدس هم از همان کتاب ها و مقاله ها و تاریخ شفاهی «با هدف گیری سیاسی و مقابله با تحریف» استفاده می کنند که شما نگران تحریف آن هستید.

5) آقای درودیان؛ شما «وجه تمایز» رویکرد ارتش و سپاه در تاریخ نگاری جنگ را بر دوگانگی ساختاری دو سازمان می دانید که به نظرم بیشتر برای تطهیر مورخان این دو سازمان باشد. چون برای یک محقق و تاریخ‌نگار آگاه، صادق و بیطرف، این وجه تمایز نمی تواند موجب تحریف باشد. آنچه وجه تمایز است؛ نگاه هدف دار سیاسی است تا «انطباق متن با واقعه».

6) آقای درودیان؛ بعلت عدم تطبیق «متن با واقعه» در تاریخ نگاری دفاع مقدس در هر دو حوزه سپاه و ارتش، متأسفانه تا به امروز نتوانسته ایم به نظریه پردازی علمی با هدف «درس آموزی از تجربه پیشین برای نیازهای آینده» برسیم و با این روش و این متون (بخوانید برداشت و تحلیل از متون) هم طبیعی است که نخواهیم رسید. اگر هم موردی مشاهده می شود، چون متن با واقعه و حقایق منطبق نیست، فاقد وجاهت علمی است.

7) آقای درودیان؛ به نظر من در این برهه زمانی، تاریخ ها باید توسط سازندگان لایه های مختلف آن و منطبق «متن با واقعه» بر حقایق نوشته شود. در غیر اینصورت در آینده با گستردگی غیرقابل کنترل رسانه ای و تکنولوژی، نتایج ایثار و دلاوری های رزمندگان و ملت قهرمان ایران، با اهداف دیگری نوشته خواهد شد.

   و این پاسخ سوال شماست؛

   تدوین تاریخ بر اساس صداقت و «تطبیق متن با واقعه» و امروز و توسط همان راویان و همان سازندگان صحنه های 8 سال دفاع مقدس، قبل از اینکه دیر شود.

 

با تشکر و آرزوی موفقیت برای شما

ارادتمند سرتیپ 2 عبدالحسین مفید