جنگ از طریق کشتار و ویرانگری، زندگی را به چالش می گیرد. آنچه با جنگ به مخاطره خواهد افتاد، در واقع تداوم موجودیت و هویت فردی- اجتماعی جوامع انسانی است. به این اعتبار، جنگ از منظر ابزار، هدف و روش، نه تنها با زندگی نسبتی ندارد، بلکه در نقطه مقابل آن قرار می گیرد.

   اما جنگ از منظر مواجهه انسان با چالش های هویتی- موجودیتی، صورتی جدیدی از زندگی است. به این اعتبار، جنگ نیز همانند سایر حوادث، نوعی تجربه فردی- اجتماعی است که تداوم موجودیت و استقلال جوامع انسانی را با غلبه بر چالشهای حاصل از جنگ، تضمین خواهد کرد. البته نسبت جنگ و زندگی در ابعاد دیگری هم قابل توجه است. در حالیکه جنگ می‌تواند سرشت و سرنوشت جوامع انسانی و زندگی فردی را دستخوش تغییر کرده و یا به آن پایان بدهد، اما ادامه زندگی در جنگ، موجب نوعی امتداد و پیوستگی حیات فردی- اجتماعی، بر پایه هویت ها و ساختارهای جدید برآمده از جنگ خواهد شد. بهمین دلیل شیوه تفکر و نحوه مواجهه افراد و جامعه با مسئله جنگ، بسیار تعیین کننده و سرنوشت ساز است.

   بر پایه توضیحات یاد شده، «چگونگی تعامل جنگ و زندگی برای افراد و جوامع»، یک مسئله اساسی است. آنچه از حیث تاریخی- نظامی درباره وقوع، ادامه و یا پایان جنگ گفته و نوشته می شود، در واقع بیشتر ناظر بر مسئله جنگ بعنوان یک «واقعه سیاسی، نظامی و تاریخی» است. در این نگرش ابعاد سیاسی- اجتماعی و فرهنگی جنگ، مغفول واقع خواهد شد. حال آنکه تأثیرات جنگ به لحاظ ابعاد و دوره زمانی، گاهی چندین برابر زمان جنگ است.

   یادداشت حاضر توضیحی بر این موضوع است که «جنگ بمثابه یک زندگی» نه واقعه سیاسی- نظامی مورد بررسی قرار بگیرد. در هسته مرکزی مسئله "زندگی در جنگ" بررسی چگونگی مواجهه فردی- اجتماعی جامعه ایران با جنگ است. با این توضیح، واقعه سیاسی- نظامی جنگ تمام شده استف در حالیکه  حیات فردی- اجتماعی جامعه ایران ادامه دارد. بنابراین واقعه جنگ چه نقش و جایگاهی در زندگی فردی- اجتماعی ایران داشته است؟ به عبارت دیگر، جامعه ایران چگونه با مسئله جنگ مواجهه شد و تا چه اندازه درگیر نتایج و پیامدهای آن می باشد؟

   پاسخ به پرسش یاد شده، مستلزم شناخت چگونگی مواجهه فکری- رفتاری جامعه ایران با مسئله جنگ در زمان وقوع و پس از آن می باشد. بنابراین اقشار مختلف باید، تجربیات متفاوت خود را توضیح دهند. پاسخ ها علاوه بر اینکه موجب شکل گیری رویکرد و روش جدید در مواجهه با مسئله جنگ برای جامعه ایران خواهد بود، بخشی از ظرفیت ها و چالش های احتمالی برای مواجهه با تجربه مشابه را به تصویر خواهد کشید.