m-doroodian|محمد درودیان

نویسنده و پژوهشگر جنگ ایران و عراق

مولفه های اساسی رویکردی و روشی در بازتولید گفتمان جنگ کدام است؟ هم اکنون از رویکردها و روشهای مختلفی برای تبیین جنگ ایران و عراق استفاده می شود که به برخی موارد آن در ادامه اشاره خواهد شد. پرسش این است که گفتمان موجود در باره جنگ تا چه اندازه تحت تاثیر رویکرد و روش‌های کنونی قرار دارد؟

1- طرح «مفاهیم اساسی جنگ»، در چارچوب جنگ دفاعی در برابر تجاوز دشمن

2- تحلیل و نظریه ها در تبیین «وقوع، ادامه، پایان» و بسیاری از مسایل جنگ

3- فهرستی از «موضوعات» مورد بحث و پژوهش در ابعاد سیاسی، فرهنگی و نظامی

4- «پرسش ها» در مواجهه با موضوعات و رخدادهای اساسی و سر نوشت ساز در جنگ

5- فهرست «استدلال های اساسی» برای اقناع سازی و توجیه تصمیمات، اقدامات و تحولات

6- «خاطرات» مردم، مسئولین و فرماندهان در زمینه های و موضوعات مختلف

7- «توصیف و تشریح» وقایع گوناگون در زمینه های مختلف


اشاره

   پیش از این در باره «تاثیر تغییرات اجتماعی بر نگرش به جنگ» یادداشتی تحت عنوان «تغییر در نسبت میان مسئله جنگ با جامعه» در سایت منتشر شد. یاد داشت حاضر در چارچوب نگرش پیشین، با تاکید بر تغییر در فضای عمومی و تاثیر آن در نگرش به جنگ، و در پاسخ به این پرسش نوشته شده است؛ چرا و چگونه گفتمان جنگ تحت تأثیر فضای عمومی شکل می گیرد و تغییر می کند؟ چنانکه در پرسش یاد شده قابل مشاهده است،موضوع مورد بحث، پرسش از تاثیر گفتمان جنگ بر فضای عمومی  نیست، بلکه بر عکس تاثیر فضای عمومی بر تغییر گفتمان جنگ بررسی خواهد شد. چنانکه در ادامه توضیح داده خواهد شد، به دلیل ماهیت جنگ و پویائی موجود در حیات سیاسی و اجتماعی ایران، نوعی پیوستگی و پویائی میان فضای عمومی و گفتمان جنگ وجود دارد.


ادامه مطلب

اشاره:

پیوستگی بخش مهمی از گفتمان موجود درباره جنگ ایران و عراق، با ملاحظات سیاسی- اجتماعی، نظام معرفت شناختی جنگ را بعنوان یکی از مهمترین دستاوردهای تجربی جامعه ایران، دستخوش تغییر کرده است. پیش از این انتشار یادداشت نقد و بررسی معرفت شناسی جنگ ایران و عراق، همچنین توضیحی بر تغییر پیش فرض ها در سایت، در همین چارچوب طرح شده است.

                                           ************

  تاریخ، جغرافیا، فرهنگ، دین و زبان، برخی از عناصر و مولفه های اصلی در شکل گیری و تغییر «هویت» فردی- اجتماعی، در ابعاد و زمینه های مختلف هستند. حوادث بزرگ تاریخی مانند جنگ و انقلاب، مولفه های اصلی هویت را بر اساس «تعریف دیگری» تحت تاثیر قرار می دهند. چنانچه موجب تقسیم بندی زمان، به قبل و بعد از واقعه می شود. علاوه بر این، مولفه های سیاسی- اجتماعی و فرهنگی را دستخوش قطب بندی «خود - دیگری»، مانند: «انقلاب و ضدانقلاب» و یا «خودی و دشمن» می کند. برپایه توضیح یاد شده، این پرسش وجود دارد که؛ تاثیر جنگ بر هویت های برآمده از حمله عراق به ایران چه بود و دستخوش چه تغییراتی شده است؟ پاسخ به این پرسش به دلیل ابعاد و نتایج سیاسی، فرهنگی و اجتماعی آن، نیاز به پژوهش جداگانه ای دارد، اما در این یادداشت برای طرح مسئله، به برخی موضوعات اشاره خواهد شد ...


ادامه مطلب