m-doroodian|محمد درودیان

نویسنده و پژوهشگر جنگ ایران و عراق

اشاره

   پیش از این موضوع شکل گیری روایت های جدید از جنگ ایران و عراق، در مصاحبه با روزنامه ایران و در یادداشت، «عملیات کربلای چهار در حاشیه یا متن تاریخ؟» مورد بررسی قرار گرفت. موضوع یادداشت حاضر؛ چالش های حاصل از تغییر در روایت های جنگ و ضرورت مطالعه درباره آن است.

طرح مسئله

   مطالعه کتاب ویتگنشتاین، به توصیه دکتر سعید زیباکلام، درباره «بازی زبانی» بعنوان جریان اصلی زندگی جامعه، موجب شد در چارچوب این نظریه درباره آنچه در جامعه درباره جنگ ایران و عراق جریان دارد، تامل و به این نتیجه برسم که هم اکنون «روایت ها و خاطره گویی» از جنگ، بازی زبانی مشترک کل جامعه و یا بخشی از جامعه ایران است که بمثابه واقعیت جدید، در حال جایگزینی با روایاتهای تاریخی پیشین شده است.بخشی از روایت های تاریخی از الگوهای مفهومی تبعیت می کنند که هم اکنون در پاره ای از موارد، مورد ابهام و پرسش قرار گرفته است. به همین دلیل از سوی نسل جدید، روایت هایی ساخته می شود که بیشتر از ترکیب داده های تاریخی ناهمگون و بعضاٌ متناقض، و برآمده از مناقشات سیاسی یا مناقشه درباره نقش فردی- سازمانی ارتش و سپاه در جنگ است، که همخوانی این روایتها با واقعیات تاریخی، محل مناقشه و تردید قرار گرفته است. با نظر به این ملاحظه، آیا با ارجاع به واقعیات تاریخی که شناخت و توجه به آن، تا اندازه ای موضوعیتش مورد پرسش قرار گرفته، می‌توان روایت های جدید را به چالش کشید و اصلاح کرد؟ برای بررسی پرسش یاد شده برخی ملاحظات وجود دارد که در ادامه به آن اشاره خواهد شد ...


ادامه مطلب

اشاره:

   توجه به مباحث «معرفت شناسی و روش شناسی» در حوزه تاریخ و تاریخ‌نگاری جنگ ایران و عراق، موجب انتشار یادداشت های متفاوتی در سایت شده است. بحث درباره تاریخ با وجود استناد به داده‌های تاریخی و تأکید بر وقایع عینی، در واقع ناظر بر یک «بازی ذهنی- معرفتی» است که موجب شناخت قطعی و منطبق با واقع نخواهد شد. هرگونه بحث درباره عبرت و یا درس آموزی نیز تفسیری و در چارچوب پیش فرض‌ها، بمنظور پاسخ به نیازهای حال است. در یادداشت حاضر به برخی از وجوه «بازی با تاریخ»، در پاسخ به این پرسش که؛ اگر فلان واقعه رخ نمی‌داد، یا به شکل دیگری واقع می شد، چه می‌شد؟ اشاره شده است.

                              محمد درودیان نویسنده و پژوهشگر جنگ

  همیشه در موارد مختلفی مثل زندگی شخصی و یا در برابر رخدادهای سیاسی- تاریخی، با نظر به نتایجی که حاصل می شود، این پرسش وجود آید که؛ اگر فلان واقعه رخ نمی‌داد، یا به شکل دیگری واقع می شد، چه می‌شد؟ مطالعه گفتگوی امیرحسین چهل تن با روزنامه اعتماد (3/5/94) درباره استفاده از تاریخ و تخیل برای نگارش داستان، موجب وام گرفتن عبارت «سر به سر تاریخ» بعنوان تیتر این یادداشت شد. همچنین با مطالعه گفتگوی فرخ نگهدار با سایت اخبار روز (4/2/94) و طرح بحث درباره اینکه «اگر بیژن جزنی و حمید اشرف بودند، چه مواضعی داشتند؟»، موجب اهتمام به طرح بحث در این مجال شد. ملاحظاتی در این زمینه وجود دارد که در ادامه به آن اشاره خواهم کرد:


ادامه مطلب


همه پیوندها