m-doroodian|محمد درودیان

نویسنده و پژوهشگر جنگ ایران و عراق

   وقوع هرگونه جنگی اعم از تهاجمی و تدافعی، تابع اهداف است. به این معنا که هزینه ها و مخاطرات جنگ، بر پایه عقلانیّت برآمده از اهداف، محاسبه و مورد پذیرش قرار می گیرد. با وجود اهمیت اهداف، به دلیل ماهیت و مشخصه های جنگ در صحنه عمل، با وقوع جنگ، معادله‌ای شکل می گیرد که در یکسوی آن، اهداف و در سوی دیگر؛ نتایج و پیامدهای مخاطره آمیز آن قرار دارد. با گذشت زمان، نتایج و پیامدها در مقایسه با اهداف، نه تنها بیشتر مورد توجه قرار می گیرد، بلکه بمثابه شاخص برای ارزیابی اهداف جنگ و حتی کلیّت آن، مورد توجه و استناد قرار می گیرد. بر پایه توضیح یاد شده، این پرسش وجود دارد که؛ جنگ ایران و عراق از حیث اهداف، باید مورد بررسی قرار بگیرد یا از نظر نتایج و پیامدها؟ در این بررسی، فرض بر این است که اهداف، نتایج و پیامدها، بهم پیوسته است و تمرکز بر هر کدام، تابع شیوه تفکر درباره مسئله جنگ است که تحت تأثیر شرایط، تغییر خواهد کرد.


ادامه مطلب

                     نتیجه جنگ ایران و عراق
اشاره:

   پیش از این در توضیح مفهوم پیروزی و شکست در جنگ، همچنین تفاوت مفهوم جنگ با دفاع مقدس مطالبی در سایت منتشر شد. بحث حاضر  با تمرکز بر تعیین شاخص در ارزیابی نتیجه جنگ، در پاسخ به این پرسش که؛ با چه معیاری باید نتیجه جنگ را مورد ارزیابی و قضاوت قرار داد؟ نوشته شده است.


ادامه مطلب

اشاره:

   با وجود آنکه نمی توان تاثیر پیش فرض‌های متفاوت، در تعریف مفهوم نابغه را در نسبت دادن این عنوان به دیگران نادیده گرفت، ولی بنظر می رسد استفاده از عنوان «نابغه» و یا «طراح عملیات پیروز» در جنگ برای برخی فرماندهان شهید و زنده، بیشتر تابع  ملاحظات تبلیغاتی و برداشت‌های شخصی و یا واکنش سازمانی ارتش و سپاه درباره فرماندهان است. ملاحظه یاد شده موجب شده است  پس از جنگ، وقایع تاریخی  با نوعی مبالغه گوییِ تحریف آمیز، و در نتیجه نادیده گرفتن ماهیت جنگ و روش جنگیدن، همچنین نقش و زحمات سایر فرماندهان، بیان شود. با این توضیح، یادداشت حاضر با این فرض نوشته شده است که؛ «پیروزی در جنگ تنها حاصل نبوغ فردی فرماندهان نیست، زیرا طراحی و فرماندهی عملیات ها در جنگ و تحولات آن، در یک روند تدریجی و با مشارکت فعال فردی- سازمانی شکل گرفته و با در نظر گرفتن مجموعه ای از عوامل و ملاحظات مختلف، فرماندهی و به نتیجه می رسد.»


ادامه مطلب

اشاره:

نقد و بررسی اظهارات فرماندهان نظامی درباره استفاده از تجربه جنگ با عراق، برای مواجهه با جنگ آینده، حاوی موضوعات قابل توجهی است که یا در سطح شفاهی بیان می شود و یا بخشی از آن در مواجهه عملی مورد استفاده قرار می گیرد، اما هنوز پژوهشی در این زمینه ها صورت نگرفته و یا اگر انجام شده است در گفتمان عمومی از جنگ مورد استفاده قرار نمی گیرد. با نظر به ملاحظاتی که در این زمینه وجود دارد، در این یادداشت موضوع از نظر روش شناختی مورد بحث قرار گرفته است. به این معنا که؛ با کدام روش باید با تجربه جنگ مواجهه شد تا بتوان از درسها و دستاوردهای آن برای مواجهه با تهدیدات و در جنگ اینده استفاده کرد؟


ادامه مطلب


                      الگوی فکری امام

اشاره:

   تبیین الگوی فکری- عملی امام خمینی در جنگ با عراق، بدلیل ضرورت شناخت امام بعنوان فرمانده کل قوا، همچنین بررسی تحولات جامعه و جنگ ایران و عراق، ضروری است. در واقع بازخوانی رخدادها و تحولات اساسی جنگ، بدون در نظر گرفتن اندیشه و نقش امام در جنگ، مانع از فهم عمیق و کامل، از فراز و نشیب و تصمیم گیری های اساسی در جنگ و بسیاری از مسائل دیگر خواهد شد. این مهم در زمان جنگ و پس از آن، همواره با اهداف و رویکردهای مختلف، در داخل و خارج از کشور صورت گرفته و همچنان انجام خواهد شد. امام در واقع بخش جدایی ناپذیر تحولات تاریخ معاصر ایران، بویژه جنگ و انقلاب است. بنابراین هم به اعتبار رهبری انقلاب و فرماندهی جنگ و هم به اعتبار بنیان‌گذاری جمهوری اسلامی و ساختار ولایت فقیه، به همراه بسیاری از اقدامات دیگر، امام همواره در کانون توجهات پژوهشی و الگوی فکری- رفتاری در داخل و خارج از کشور باقی خواهد ماند ...


ادامه مطلب

                     امیر سرتیپ سلیمانجاه
اشاره :

   از نخستین ملاقات و افتخار همکاری ام با امیر سلیمانجاه، سالها گذشته است. اطلاع از خبر فوت ایشان در شب نیمه شعبان و تشییع پیکر این امیر سرافراز ارتش اسلام در سالروز فتح خرمشهر، برای من بسیار تأمل برانگیز و متاثر کننده بود. امیر سلیمانجاه تعهد و مسئولیت پذیری را با انضباط و اقتدار درآمیخته بود و متواضعانه از رنج ها و سختی های دوران جنگ و ضرورتهای دفاعی و امنیتی پس از جنگ، سخن می گفت. همیشه وقتی به چهره اش نگاه می کردم، نشاط و  زیبایی جوانی اش، بر اثر جهاد و رنج و سختیهائی که متحمل شده بود، در پس گرد و غبار پیری پنهان شده بود و همین موضوع، احساس غیرقابل وصفی را نسبت به شخصیت قابل احترام ایشان، برای من ایجاد می کرد.

  هم اکنون در سوگ عزیزی نشسته ایم که سرمایه عمرش را، با سربازی و جهاد در رکاب رهبر کبیر انقلاب و دفاع از سرزمین ایران و آرمان های انقلاب، با خدا معامله کرد و با خود  به پیشگاه حضرت حق برد. باشد که به لطف حق و دعای خیر شهدا رستگار و عاقبت بخیر شویم.

 سردار رشید جانشین محترم ستاد کل نیروهای مسلح، در یادداشت اخیر خود، به گوشههایی از زندگی پرافتخار امیر سلیمانجاه پرداخته است که در ادامه خواهد آمد.


ادامه مطلب

محمد درودیان

اشاره:

  یادداشت «یکصدمین» را برای نخستین بار پس از آغاز وبلاگ نویسی، و به بهانه انتشار «یکصد یادداشت»، در مهر سال 1393 منتشر کردم. اکنون «با گذشت سه سال» از آغاز فعالیت در این عرصه و تبدیل وبلاگ به سایت، و با توجه به آنچه که تا کنون منتشر شده است، یادداشت حاضر را نوشتم. امیدوارم دوستان و مخاطبین محترم که در شکل گیری روند موجود در سایت نقش تعیین کننده ای داشته اند، با اعلام نظر و نگارش یادداشت، جهت گیری سایت، همچنین فهرست موضوعات مورد بررسی برای آینده را، تعیین کنند. مهمترین نتیجه فعالیتهای یاد شده، به ویژه در سایت، بنظرم روشن شدن ابهاماتی است که پیش از این در باره موضوعات و مسائل جنگ ایران و عراق درگیر آن بودم و اکنون در چارچوب مبانی و روش جدید، در حال روشن شدن است. با فرض صحت این برداشت، پرسش این است که؛ از این پس در حوزه مطالعاتی جنگ ایران و عراق چه باید کرد؟ بنظرم لازمه فرا روی از وضعیت کنونی، استفاده از روش نقد برای «نظریه پردازی» در باره مسئله جنگ، با نظر به تجربه جنگ با عراق همچنین جنگهای جاری در منطقه است.


ادامه مطلب