m-doroodian|محمد درودیان

نویسنده و پژوهشگر جنگ ایران و عراق

اشاره:

گفتگو درباره  نقش مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی در جنگ با عراق در پنج محور، شامل موارد زیر دنبال شده است:

1- تولید گفتمان رسانه ای و عمومی

2- تامین نیازمندی ها و پشتیبانی از جنگ

3- حضور و مشارکت در ساختار تصمیم گیری ها

4- نقش در تصمیم گیری برای ادامه و پایان دادن به جنگ

5-هدایت دیپلماسی کشور در باره جنگ، ازجمله سفر مک فارلین به ایران


ادامه مطلب

              نشست ناگفته های آغاز جنگ

نشستی که روز یکشنبه چهارم مهرماه جاری از ساعت 17 با حضور حجت الاسلام دعایی، مهندس غرضی و امیر بختیاری در سالن مسجد الرحمن تهران برگزار شد، با وجود اهمیت موضوع مورد بحث درباره «ناگفته هایی از آغاز جنگ»، به نظر می رسد بیشتر از حیث حواشی و مجادلاتی که صورت گرفت، مورد توجه قرار گرفت. در ادامه به برخی از آنها اشاره می شود:

1) با وجود اهمیت موضوع نشست و سابقه اشخاص حاضر در آن، استقبال چندانی از جلسه صورت نگرفت و پیدایش این وضعیت، برای مجری و برگزارکنندگان، مورد پرسش بود. به نظر می رسد پاسخ اجمالی و اولیه به علت عدم استقبال مخاطبان، به موضوع بحث یعنی ناگفته ها پیرامون ریشه های وقوع جنگ بازمی گردد. در واقع جامعه ایران از مسئله وقوع جنگ؛ به دلیل سقوط صدام، عبور کرده و اینگونه مباحث، دیگر آنچنان که تصور می‌شود، مورد استقبال قرار نمی گیرد.

2) قرار بود جلسه بصورت چهار نفره در دو ساعت انجام شود. به این معنا که هر فردی جمعاً 25 دقیقه فرصت داشته باشد که بحث خویش را ارایه کند. اما سخنرانی 75 دقیقه‌ای آقای دعایی، بخش مهمی از وقت جلسه را گرفت و مورد اعتراض واقع شد و این در حالی بود که آقای شکوهی بعنوان مجری، بر اثر واکنش های آقای دعایی، مدیریت جلسه را رها کرد.

3) برابر مطالعاتی که داشتم و با نظر به عنوان بحث، سخنان خود را درباره ملاحظات سیاسی- نظامی و امنیتی حمله عراق به ایران، در دو دوره قبل و پس از تصرف سفارت آمریکا در ایران تنظیم کردم. نقش آمریکا و هماهنگی این کشور با عراق بمنظور اجرای تجزیه ایران، موضوع بسیار قابل توجهی است. همچنین تلاش بختیار برای انجام کودتای نقاب با حمایت عراق، نباید نادیده گرفته شود. با این وجود، آنچه از مباحث این نشست در رسانه ها بازتاب یافت، بیشتر حاصل مجادلات و ناشی از علاقه‌ی رسانه ها به اینگونه مباحث بود. در حالیکه ما درباره مسئله حمله عراق به ایران، نیازمند مطالعات جدی و مباحث عمیق، با تأکید بر اسناد هستیم. بنظرم فضای سیاسی جامعه پس از برجام، در بی توجهی رسانه ها به نقش امریکا در جنگ ایران و عراق بی تاثیر نبوده است.

در ادامه، مباحث طرح شده در این نشست در دو بخش شامل: گزارش کلی و توضیحاتی که برابر مطالعات اخیر داشته ام و در جلسه طرح کرده ام، از نظر خواهد گذشت. متن گزارش جلسه، حاصل تلاش سایت تاریخ ایرانی برای انتشار گزارش کامل از نشست «ناگفته هایی از آغاز جنگ» است:

الف) گزارش کلی نشست «ناگفته هایی از آغاز جنگ»

ب ) اظهارات محمد درودیان در نشست  «ناگفته هایی از آغاز جنگ»



اشاره:

   گفتگوی حاضر حاصل پرسش های جناب آقای عربی است که برای نگارش پایان نامه خود با عنوان «استراتژی نظامی برون مرزی پس از فتح خرمشهر» در فروردین سال 1394 انجام داده است. با توجه به موضوع مورد بحث و فرار رسیدن ایام فتح خرمشهر، مصاحبه حاضر که اختصاصی و برای پایان نامه انجام شده است، با موافقت جناب آقای عربی منتشر می شود . در ادامه مطلب را ملاحظه بفرمایید.

ادامه مطلب ...


اشاره؛

به مناسبت فرارسیدن سالگرد تجاوز عراق به ایران، شرایط و امکان جدیدی برای گفتگو با برخی نشریات فراهم شد. در این میان، «روزنامه ایران»، جهت گیری و محتوی سایت را موضوع گفتگو قرار داد و علاوه بر انتشار گفتگو در آن روزنامه در تاریخ 31/6/94، همین مطلب در سایت جماران نیز منتشر شد.

                     مصاحبه محمد درودیان با روزنامه ایران

«مجله تربیت» نیز با تمرکز بر «تاریخ نگاری جنگ ایران و عراق و رویکردهای موجود در بررسی جنگ»، پرسش هایی را طرح کرد که مورد بررسی قرار گرفت.

لینک دو مصاحبه پیش گفته، برای بهره مندی علاقمندان، ارائه می شود:

1) مصاحبه با روزنامه ایران با موضوع جهت گیری و محتوی سایت

2) مصاحبه با مجله تربیت با موضوع بررسی تاریخ نگاری و تحولات جنگ ایران و عراق


مقدمه

گفتمان سیاسی و نظامی موجود در باره علت طولانی شدن جنگ و نحوه پایان آن، موجب مناقشه میان اقای هاشمی بعنوان فرمانده عالی جنگ و اقای رضائی بعنوان فرمانده سپاه شده است.آنچه در این بخش مورد بحث قرار گرفته با نظر به ماهیت قدرت نظامی ایران و کارکردهای آن، از جمله تناسب با جنگ دفاعی و آزادسازی، در مقایسه با جنگ تعاقبی و طولانی در خاک دشمن است.

ادامه گفتگو

محمد درودیان: فارغ از این موضوعات، نوع و جنس قدرتی كه ما داشتیم برای این نوع اهداف و مقاصد كفایت نمی‌كند. دلیلش نتیجة عملی‌اش هست، منتها شما برای نتیجة عملی‌اش دلیل می‌آورید.

محسن رضایی: من تا كربلای5، امیدوار بودم، بعد از آن دیگر استعفا دادم. یك سال قبل از پایان جنگ ناامید شدم كه بتوانیم با این وضعیت كاری انجام دهیم؛ یعنی ناامیدی بر من غلبه كرد و تلاش‌كردن را بی‌فایده می دانستم. احساس كردم اگر كناره‌گیری كنم شاید راهی باز بشود، ولی تا قبل از آن معتقد بودم كه می‌شود كارهای بزرگی انجام داد.

غلامعلی رشید: بعد از فاو. چون من و شما به تهران رفتیم. گفتید نامه‌ای به امام نوشته و یادآور شده‌اید كه بعد از فاو اگر می‌خواهید جنگ ادامه یابد، باید امكانات و توان نظامی ما شامل نیروی انسانی، تجهیزات و سازمان نظامی ما سه برابر وضعیت كنونی باشد. پیش‌بینی كرده بودید كه عراق به ما حمله خواهد كرد و اگر ما بخواهیم مانع حمله‌اش بشویم باید توانمان دو سه برابر فاو باشد. رفتیم در تهران به خانه آقای هاشمی رفتیم. جلسة شورای عالی دفاع بود. آیت‏الله خامنه‏ای هم حضور داشتند، ماه رمضان بود. بعد از صحبت‌ها گفتید كه قصد دارید نزد امام بروید. به آقا گفتید كه می‌خواهم این موضوع و استعفایم را مطرح كنم كه آقا با لبخند گفتند كه حالا شما بروید، ولی مفهوم آن لبخند این بود كه شما بروید، اما پذیرفته نمی‌شود. بعد از فاو شما تا تهران درباره این موضوع صحبت كردید و گفتید كه پیش‌بینی من این است ...


ادامه مطلب

مقدمه

پس از فتح خرمشهر استراتژی ایران استفاده از قدرت نظامی برای تامین اهداف سیاسی بود. به این شکل که از طریق تصرف یک منطقه استراتژیک، و تلاش سیاسی برای متقاعد سازی حامیان صدام، برای برکناری وی اقدام شود. در این بخش دشواریهای بازتولید قدرت نظامی، در فرآیند جنگ طولانی و فرسایشی مورد بحث قرار گرفته است.

ادامه گفتگو

محمد درودیان: بعد از فتح خرمشهر، ما پیروزی نظامی به ‌دست نیاوردیم. موفقیت‌های كسب‌شده پیروزی تاکتیکی و عملیاتی است. پیروزی را كه اگر نتوانیم به هدف سیاسی، یعنی سقوط صدام تبدیل كنیم، پیروزی نظامی نامیده نمی‌شود، بلکه پیروزی عملیلتی و تاکتیکی است، و تاثیر راهبردی برای تعیین سرنوشت جنگ ندارد

محسن رضایی: منظور شما این است كه امام می‌گفتند تا بغداد پیش برویم؟

محمد درودیان: پس همان صحبت آقای هاشمی درست بوده است.

محسن رضایی: نظر آقای هاشمی عملیاتی بود كه هیچ حد و حدودی ندارد. ما ده‌ها عملیات انجام می‌دادیم و ایشان می‌گفتند كه این عملیات من است.

محمد درودیان: در چارچوب پیوستگی جنگ و انقلاب كه می‌فرمایید، اگر می‌خواستیم صدام را ساقط كنیم، راهش این نبود.آیا ما در كل جنگ توانستیم هیچ‌گونه جریان اجتماعی در عراق ضد عراق به راه بیندازیم؟ این نشان می‌دهد كه امكان‌پذیر نیست. ما قدرت نظامی هم نداشتیم. انتفاضه در عراق چه‌زمانی به ‌وجود آمد؟ هنگامی امریكایی‌ها قدرت نظامی عراق را درهم شكستند. آن مدل نشان می‌داد اگر ما در جنگ می‌توانستیم قدرت نظامی عراق را درهم بشكنیم، در داخل عراق اتفاقی می‌افتاد، ولی هیچ‌گاه نتوانستیم ...


ادامه مطلب

مقدمه:

روش و چگونگی تبدیل قدرت دفاعی ایران به قدرت تهاجمی، همچنین پیگیری اهداف جنگ و چالش های دستیابی به آن، هنوز صورت بندی نشده است. در این بخش از گفتگو با دکتر محسن رضایی، تلاش شده تا ضمن بحث درباره برخی از مسائل اساسی جنگ ایران و عراق، ضرورت نظریه پردازی درباره آن، مورد تاکید قرار بگیرد.

ادامه گفتگو

محمد درودیان: منظور شما از جنگ انقلابی چیه؟ ازلحاظ روش یا هدف؟

محسن رضایی: هدف و ماهیت. اول ماهیت بعد هم هدف. لذا منظور ما از پیروزی نظامی صرفاً یک پیروزی نظامی نبود؛ آثار و ابعاد سیاسی، انقلابی و فرهنگی از این پیشرفت نظامی موردنظرمان بود. البته، عکسش صادق نبود، یعنی اگر همیشه شکست می‌خوردیم نمی‌گفتیم به‌دلیل اینکه انقلابی عمل می‌کنیم با شکست مواجه می‌شویم. نه، ما هیچ‌کدام را قبول نداشتیم، کمااینکه می‌گفتیم از بدر به بعد هر عملیاتی باید با پیروزی همراه باشد، نباید شکستی در کار باشد. بنابراین، یک مرز بسیار ضعیفی هست که جنگ ما جنگ نظامی بود یا یک جنگ انقلابی؟ آیا کشورگشایی بود یا نه؟ هدف ما این بود که انقلاب را ازطریق جنگ امتداد گسترش دهیم.

محمد درودیان: به نظرم با توجه به تیزهوشی و قدرت ذهنی که شما دارید، تعهدی که به عمل در جنگ داشته و دارید، نمی‌گذارد از این موضوع عبور کنید، درصورتی‌که اگر از آن عبور کنید، آیندگان تجربه‌های بیشتری از این جنگ ازطریق توانائی ذهنی شما کسب خواهند کرد. ما نیز از ذهنیت‌های شما و برداشت‌های شما برای جنگ‌های آینده و نقد جنگ گذشته، بیشتر می‌توانیم استفاده کنیم. شما بیش از دیگران توانایی آن را دارید که به این معنا توجه کنید که، با جنگ نمی‌شود اهداف انقلاب را پیش برد، آن هم ازطریق جنگ مردمی، با جنگ مردمی فقط می‌توان دفاع و آزاد سازی را انجام داد.


ادامه مطلب
  • کل صفحات:4  
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  •   

همه پیوندها