m-doroodian|محمد درودیان

نویسنده و پژوهشگر جنگ ایران و عراق

اشاره  

   در نشست تخصصی «جایگاه خاطرات دفاع مقدس در چشم انداز فرهنگی- اجتماعی»، مباحثی درباره خاطره ‌نویسی و نسبت آن با تاریخ و جامعه مطرح شده است که، به دلایلی که در ادامه به آن اشاره خواهم کرد، بسیار قابل تأمل و متفاوت با گذشته است. گزارش این نشست و اظهارات آقایان صمدزاده، بهبودی و امینیان، به صورت خلاصه در روزنامه جوان در تاریخ 9/6/96 منتشر شده است و امیدوارم به صورت کامل در دسترس مخاطبین قرار گرفته و درباره آن بحث و بررسی انجام شود. در این یادداشت ابتدا خلاصه اظهارات آقایان صمدزاده و بهبودی خواهد آمد و سپس نقد و بررسی خواهد شد. امیدوارم با پاسخ دوستان به ابهامات و پرسش های موجود، زمینه بحث و گفتگو فراهم شود.


ادامه مطلب

    اشتباه ابراهیم یزدی

   با درگذشت مرحوم دکتر ابراهیم یزدی، چنانکه مرسوم است، نظرات مختلفی درباره تفکر و حیات سیاسی- اجتماعی وی مورد بحث و اشاره قرار گرفته است. نظر به مواضع انتقادی ایشان و نهضت آزادی درباره جنگ ایران و عراق، فرصتی فراهم شد در سال 1378 در چهار جلسه با ایشان به مدت 8 ساعت گفتگو کردم که در مجموعه پنج جلدی «نقد و بررسی پرسش های اساسی جنگ» به آن اشاره شده است. در سال 1388 نیز مجدداً پس از پخش برنامه «سطرهای ناخوانده» در تلویزیون و واکنش ایشان به اظهارات امیر شم خانی، مناظره مکتوب در چند مرحله بین ما صورت گرفت که به دلیل اهمیت سیاسی و تاریخی آن، در ادامه مورد اشاره قرار می‌گیرد.

   مسئله اساسی در تفکر انتقادی دکتر یزدی درباره جنگ این است که ایشان در خصوص امکان مذاکره با عراق و حل و فصل اختلافات که منجر به جلسه با صدام در هاوانا شد، اشتباه می‌کرد که مهمترین دلیل آن؛  تصورات اشتباه ایشان از جلسه با صدام است. اظهارات عمر علی صلاح در گفتگو با شبکه الجزیره نشان میدهد صدام در برابر ایران اراده جنگ داشت و حتی با وجود مذاکره با هیات ایرانی به این موضوع تاکید کرده است.

   مسئله دوم این است که؛ ایشان تأکید داشت که تصرف سفارت آمریکا موجب وقوع جنگ شد، در حالیکه برابر اسناد موجود، رئیس ایستگاه سیا در ایران، قبل از تصرف سفارت آمریکا، در جلسه با دکتر یزدی بعنوان وزیر امورخارجه دولت موقت، اطلاعاتی را در اختیار ایشان قرار داد مبنی بر اینکه، عراق به دنبال حمله به ایران است. با این وجود، ایشان به نوشته مارک گازیروفسکی نه تنها اطلاعات ملاقات با رئیس ایستگاه سیا در ایران و خبر حمله عراق به ایران را به سایر مسئولین نداده است، بلکه هیچ گاه نظرات خود را درباره نسبت جنگ با تصرف سفارت آمریکا - که از آن مطلع بود- اصلاح نکرد. در ادامه به برخی گزارشات اشاره شده است:

- جناب آقای دکتر یزدی؛ با خودتان صادق باشید، تاریخ که جای خود دارد!

- درودیان به یزدی پاسخ داد/ جناب آقای دکتر یزدی؛ چرا سیاست‌زدگی در تاریخ؟

- ضرورت بازبینی یک سند تاریخی؛ بخش اول

- ضرورت بازبینی یک سند تاریخی؛ بخش دوم

ضرورت بازبینی یک سند تاریخی؛ بخش سوم

- ضرورت بازبینی یک سند تاریخی؛ بخش چهارم


                       سخنرانی درودیان در نشست انجمن علوم سیاسی

اشاره:

   پس از ارایه بحث از سوی دکتر هادیان، در ادامه این نشست، ملاحظات ناظر بر روش شناسی مطالعات جنگ ایران و عراق، در پاسخ به «پرسش و مسئله روش شناسی»، از سوی محمد درودیان ارایه شد.


ادامه مطلب

دکتر ناصر هادیاناشاره:

   در قسمت اول، پرسش های مورد بحث از سوی دکتر بابایی مطرح شد. دکتر هادیان در این جلسه، ملاحظاتی را درباره روش شناسی بصورت عام و سپس روش شناسی مطالعات جنگ و کاستی های موجود در این حوزه به ویژه در دانشگاه و مراکز پژوهشی را، مورد اشاره قرار دادند.


ادامه مطلب

اشاره

   نشست نقد و بررسی روش شناسی مطالعات جنگ ایران و عراق، روز دوشنبه 12 تیرماه جاری با حضور دکتر ناصر هادیان؛ استاد دانشگاه، محمد درودیان؛ محقق و پژوهشگر جنگ و دکتر محمد بابایی؛ مسئول کمیته روش شناسی انجمن علوم سیاسی ایران، در محل این انجمن برگزار شد.

نشست نقد روش شناسی مطالعات جنگ

ضرورت نقد و بررسی روش شناسی مطالعات جنگ ایران و عراق، در حالیکه امر بدیهی است، ولی همچنان تا کنون مغفول واقع شده است. اهتمام انجمن علوم سیاسی ایران به این موضوع، فارغ از هر ملاحظه ای باید بمثابه فرصت و آغازی جدید و قابل تقدیر ارزیابی شود. زیرا در این حوزه پرسش های زیادی وجود دارد که تا اندازه ای در این نشست مورد توجه قرار گرفت و بیشتر ناظر بر کاستی هایی بود که باید در مراکز پژوهشی و دانشگاهی مورد توجه قرار بگیرد. در ادامه به برخی پرسش ها اشاره خواهم کرد.

 با فرض اینکه روش تابع مسئله است، پرسش و مسئله اساسی مطالعه جنگ ایران و عراق چیست؟ بدون پاسخ به پرسش یاد شده نمی توان روش شناسی مطالعه جنگ ایران و عراق را مورد نقد و بررسی قرار داد. بنظر می رسد روش شناسی جنگ ایران و عراق را باید با فرض احتمال «تکرار پذیری جنگ در آینده» که از سالهای قبل آغاز شده و ادامه دارد، مورد بررسی قرار داد. در این صورت پرسش این است که پیش فرض مفهومی از جنگ ایران و عراق چیست و چه تحلیلی از وقایع و مسائل اساسی جنگ صورت می گیرد؟ در پاسخ به پرسش یاد شده این موضوع تا اندازه ای مشخص خواهد شد که؛ آنچه تا کنون در مطالعه جنگ ایران و عراق مشاهده و تحلیل شده است و یا نادیده گرفته شده است، کدام است و چرا؟

نظر به حجم مباحثی که در این نشست طرح شد و محدودیت های بارگذاری در سایت، گزارش جلسه در چهار بخش جداگانه منتشر خواهد شد. قسمت اول در ادامه خواهد آمد.


ادامه مطلب

               پاسه به نقدها

اشاره:

در بخش پایانی گزارش نشست نقد و بررسی کتاب «تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه»، پاسخ های نویسنده به ناقدین و دانشجویان حاضر در جلسه خواهد آمد. منتقدین محترم نقطه نظرات خود را بیش از دو ساعت طرح کردند و برای پاسخ 5 دقیقه وقت از سوی مجری محترم سرهنگ دکتر زین الدین تعین شد. با توجه به طولانی شدن زمان جلسه و محدویت وقت تنها به برخی نظرات پاسخ داده شد. امیدوارم در دانشگاه عالی دفاع و یا در هیات معارف جنگ شهید صیاد شیرازی، فرصتی فراهم شود تا نظریه طرح شده در کتاب، و برخی پرسشها و نظرات منتقدین محترم، مورد نقد و بررسی قرار بگیرد.


ادامه مطلب

نشست تاریخ نگاری جنگ در غرفه فاتحان در نمایشگاه کتاب

اشاره

  فرصتی فراهم شد تا به اهتمام گرامی ارجمند جناب آقای ناظری و در معیت استاد گرامی جناب علیرضا کمری، در غرفه انتشارات «فاتحان» در نمایشگاه کتاب، درباره تاریخ‌نگاری جنگ به بحث و گفت و گو بپردازیم. محورهای آنچه در این نشست به آن اشاره کردم در ادامه خواهد آمد.


ادامه مطلب