m-doroodian|محمد درودیان

نویسنده و پژوهشگر جنگ ایران و عراق

اشاره: 

 تجربه جامعه ایران در مواجهه با انقلاب و جنگ، موجب شکل گیری و تکوین مجموعه‌ای از «باورهای نظری» شده است که حاصل تجربه عملی، همچنین بسیاری از عوامل دیگر است که برخی از آنها همچنان ناشناخته است. باورهای نظری هر چند به صورت تدریجی شکل گرفته، ولی به سختی تغییر خواهد کرد. همچنین نتایج آن بسیار دیرپا، و در عین حال تأثیرگذار است. بدین معنا که علاوه بر نقش آن در تبیین گذشته، چگونگی مواجهه با مسائل حال و آینده را شکل خواهد داد. برداشت یاد شده از کلاس درس دکتر سعید زیبا کلام درباره «فلسفه علم»، موجب نگارش این یادداشت شده است ...


ادامه مطلب

اشاره:

   پیش از این با نظر به اهمیت نگرش به تجربه جنگ گذشته، در پاسخ به نیازهای آینده، مطالبی در سایت منتشر شد. این موضوع را به مناسبت آغاز سال تحصیلی در دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه در روز پنجم مهر طرح کردم که خلاصه آن در ادامه خواهد آمد.


ادامه مطلب

اشاره:

با وجود آنکه 35 سال است درگیر مطالعات و بررسی های تاریخی- راهبردی هستم، ولی به مناسبت های مختلف دچار تردید و با این پرسش مواجهه می شوم که؛ موضوع و مسئله جنگ ایران و عراق چیست؟ متاثر از همین ملاحظات تا کنون درباره «جنگ و زندگی» و «تاریخ فرهنگی جنگ» و «بررسی های استراتژیک» مطالبی را با رویکردهای مختلف در سایت منتشر کرده ام، اما همچنان در پاسخ به پرسش مورد اشاره، ناتوان و همین ملاحظه یاد داشت حاضر را نوشته ام.


ادامه مطلب

  مناسبات دو یا چند کشور، هنگامی که به هر دلیلی از وضعیت عادی خارج و درگیر تنش می شود، در واقع نطفه بحران منعقد و رویارویی ها آغاز می شود. وقوع جنگ در این فرآیند، بیانگر پیدایش و تداوم سطحی از اصطکاک و تنش‌زائی میان دو کشور، و به معنای ناتوانی یا عدم تمایل طرفین به حل و فصل اختلافات، از طریق راه حل سیاسی است.  محاسبات طرفین از موقعیت و قدرتی که دارند و بسیاری از مولفه های سیاسی- اجتماعی، سازوکارهای وقوع جنگ را شکل داده و تسریع می کند.


ادامه مطلب

             میزگرد روزنامه ایران درباره تاریخ نگاری جنگ

روزنامه ایران برای بحث درباره «تاریخ نگاری جنگ»، میزگردی را با حضور دکتر گلشنی و امیر مسعود بختیاری تشکیل داد که تحت عنوان؛ «یک جنگ دو نگاه»، در تاریخ 31 شهریور سال 1395 منتشر شده است. همچنین یادداشتی را تحت عنوان «نقد آسیب شناختی بر تاریخ نگاری جنگ» برای روزنامه ایران ارسال کردم که در بعنوان سرمقاله این روزنامه به چاپ رسیده است. انتشار مباحث یاد شده در ویژه نامه روزنامه ایران، در مقایسه با آنچه پیش از این درباره تاریخ نگاری جنگ ایران و عراق منتشر شده است، وجوه متمایزی دارد که ناظر بر تبیین ویژه گی های تاریخ نگاری جنگ در سپاه با «رویکرد سیاسی- اجتماعی» و در ارتش با «واقعه نویسی»، در چارچوب وظایف سازمانی است. ملاحظات یاد شده که بیشتر از نظر معرفت شناسی اهمیت دارد، پرسش های جدیدی را فرا روی محققین قرار می دهد، از جمله اینکه؛ تفاوت کنونی در رویکرد و روش تاریخ نگاری ارتش و سپاه چیست و چرا؟ همچنین ظرفیت های نگارش تاریخ جنگ از سوی ارتش و سپاه تا چه اندازه است؟ مهمتر از آن آیا روش بررسی های تاکتیکی در ارتش، از طریق «واقعه نویسی برابر وظایف سازمانی» ظرفیت ارتقای مباحث جنگ به سطح راهبردی را دارد؟

پیش از این یادداشت، گفتگوهای دیگری درباره تاریخ نگاری جنگ انجام شده است که، بعنوان موضوعات مرتبط لینک شده است. متن گفتگو و یادداشت یاد شده، در دو بخش جداگانه به شرح زیر است:

1) یک جنگ دو نگاه؛ میزگرد ایران در باره چرایی اختلاف تاریخ نگاری جنگ بین سپاه و ارتش

2) نقد آسیب شناسانه، بر تاریخ‌نگاری مناقشه آمیز


اشاره:

   موضوع غافلگیری به اعتبار یک تجربه تاریخی، در جنگ با عراق، و سپس در برابر سایر رخدادها، و مهمتر از همه امکان تکرارپذیری آن در آینده، «یک مسئله» راهبردی و پایدار است. با وجود آنکه پیش از این در یادداشت های منتشر شده، به موضوع غافلگیری اشاره شده است، ولی در یادداشت حاضر، بجای بررسی موردی درباره غافلگیری، بیشتر تامل نظری درباره این مسئله صورت گرفته است. نظر به اهمیت بحث غافلگیری درباره جنگ گذشته و ضرورت جلوگیری از تکرارپذیری آن در جنگ آینده، امیدوارم این بحث از سوی مخاطبین محترم مورد نقد و بررسی قرار بگیرد.


ادامه مطلب

اشاره: 

 تجربه جامعه ایران در مواجهه با انقلاب و جنگ، موجب شکل گیری و تکوین مجموعه‌ای از «باورهای نظری» شده است که حاصل تجربه عملی، همچنین بسیاری از عوامل دیگر است که، برخی از آنها همچنان ناشناخته است. باورهای نظری هر چند به صورت تدریجی شکل گرفته، ولی به سختی تغییر خواهد کرد. همچنین نتایج آن بسیار دیرپا، و در عین حال تأثیرگذار است. بدین معنا که علاوه بر نقش آن در تبیین گذشته، چگونگی مواجهه با مسائل حال و آینده را شکل خواهد داد. برداشت یاد شده از کلاس درس دکتر سعید زیبا کلام در باره «فلسفه علم»، موجب نگارش این یادداشت شده است.


ادامه مطلب